Nederland leeft met water. Hoe zorgen we voor veiligheid, voldoende zoetwater en een leefbare toekomst in tijden van klimaatverandering? Tijdens de avond Zout en Zoet – De uitdagingen van ons water hebben we de belangrijkste vraagstukken én oplossingen rond waterveiligheid, zoetwatervoorziening en klimaatbestendigheid verkend, van nationaal beleid tot lokale praktijk.
Beleidsmaker Pieter Jacobs werkt als programmamanager Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden bij Rijkswaterstaat. Dit orgaan heeft als belangrijkste taak om het land droog te houden. De klimaatverandering dwingt hen al langere tijd tot het maken van scherpe keuzes omdat de zeespiegel blijft stijgen. Die stijging kan tot maximaal 2 meter bedragen (!), afhankelijk van welke acties we als samenleving ondernemen.
De Afsluitdijk, Deltawerken, Ruimte voor de rivier, Maeslantkering: alle deltaprogramma’s uit het verleden waren steeds maatregelen achteraf, als reactie op gebeurtenissen waarin wateroverlast de hoofdrol speelt. Pas vanaf 2014 is de eerste strategie ontwikkeld, die wél was gericht op de toekomst. Bij die strategieën wordt gefocust op waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en ruimtelijke adaptatie. De kern van zijn boodschap: het vraagt continue aandacht (in beleid en geld) om Nederland droog en leefbaar te houden.
Dirk van Peijpe is stedenbouwkundige en oprichter van bureau De Urbanisten. Zij richten zich nadrukkelijk op (binnen)stedelijke ontwikkeling die wordt gestuurd door klimaatadaptatie. We leiden namelijk aan een collectieve natuuramnesie; het verdwijnen van een natuurlijke omgeving. Slecht voor de stad én de mens! Getijdenparken zoals in de Keilehaven (Rotterdam) kunnen dit helpen te verbeteren. Deze overstroombare landschappen maken natuur beter beleefbaar en leveren zowel onder als boven water een positieve bijdrage aan natuur en klimaat. Veel leven start onder water en het systeem van eb en vloed laat dit goed zien; het zorgt voor een heel divers en rijk ecosysteem.
Ontwerpbureau RO&AD houdt het graag breed: zowel stedenbouw, onderzoek, strategie als architectuur zetten ze in om een volhoudbare samenleving te helpen creëren. Voor Ro Koster vormt het natuurlijk systeem (de biosfeer) de basis voor alles. Met een bruidstaart als metafoor laat hij zien dat samenleving en economie hiervan afhankelijk zijn. Alle reden om de biosfeer kost wat kost te beschermen en daarmee systeemherstel te kunnen realiseren. Dat dat meer dan nodig is zien we dagelijks in alle nieuwsberichten. Een mooi voorbeeld van dat systeemherstel is de (regionale) strategie voor Midden Zeeland waarmee ze in 2023 de E.O. Wijersprijs wonnen. Hierbij wordt ontwerpkracht ingezet om met alle partijen samen de toekomst van het gebied vorm te geven. Dat het ze menens was bleek duidelijk tijdens de presentatie: de tekeningen gingen op het podium door de schredder! Een ontwerpvisie kan alleen maar slagen als je die met elkaar ontwikkelt.
Moderator van deze uitverkochte avond was Rinald van der Wal.
